معرفی نمایشنامه علمی ـ فلسفی «دیدار»

نوید روهنده

این نمایشنامه در فضای کلی دراماتیک و عاشقانه شروع می‌شود و در ادامه به فضای جنگی، تاریخی، علمی و فلسفی وارد می‌شود، متن به صورت دقیقی پیش رفته و بند بند دیالوگ‌ها ، تک‌تک اشارات تاریخی و فلسفی، اسامی اشخاص و فیلم‌ها، تمام کلمات و حتی تقدم و تأخر آنها با دقت و هدف خاصی نوشته شده است.

نویسنده علاوه بر اینکه به نظر می‌رسد یک کار اقتباسی از رمئو و ژولیتِ شکسپیر ولی کاملا امروزی تدوین کرده است ولی در حاشیه و لوایِ کلیت داستان که یک «عشق نافرجام» هست و استخون‌بندی این نمایشنامه را تشکیل میدهد، فلسفه، تاریخ، ادبیات و سیاست، را گوشت و پوست این نمایشنامه قرار داده است.

برای همین در دیالوگ‌ها در مورد فلسفۀ عشق، معنای زندگی، نقش امیدواری، فلسفۀ اخلاقِ آرتور شوپنهاور، جبر و اختیار ، سرنوشت و تقدیر، جنگ و صلح، سیاست‌های نظام‌های توتالیته و فاسد، خصوصیات رهبران خودکامه و دیکتاتورها، فلسفۀ کوانتوم، ماتریکس، اینشتین، خوزه ساراماگو، فلسفۀ سیاسی افلاطون، تاریخ شوروی و چگونگی فروپاشی آن، اشارۀ تاریخی به فاجعۀ انفجار نیروگاه اتمی چرنوبیل، دین و روز قیامت، زیر سوال بردن و مسخره کردن نظم جهانی و سازمان ملل متحد و تمام تعهدات و قوانین بین‌المللی که قوانین رو به نفع و خواست خودشان می‌نویسند و تصمیم‌گیری افرادی که آنها را ارباب تارکی (شیطان) نامگذاری کرده، اشاره کرده است.

مهمتر اینکه در این روایت داستانی نویسنده نشان داده که انسان‌ها چطور در شرایط و موقعیت‌های مختلف می‌توانند عوض شوند و دیدگاه‌شان تغییر کند، جوری که صفات بد و رذیله را به نفع خودشان مصادره کنند و جنگ را دفاع و نیاز بشری ببینند. ولی چیزی که هست و تغییر نمی‌کند، «انسان» بودن ماست و اینکه «تفکر» وجه تمایز ما با یک حیوان است، و نویسنده در کتاب به روز اَلست بعنوان روزی که ما در آن تعهد دادیم که انسان باشیم اشاره کرده است.

روایت داستان کاملا «ضد جنگ» و به روز هست. ولی مهمتر از آن اندیشه و تفکری است که پشت این روایت و داخل دیالوگ‌ها هست.

پایان داستان باز هست و خواننده و یا بیننده می‌تواند خودش روایت را ادامه دهد که چه خواهد شد

هدف از این نوع پایان، کم آوردن توجیهات و تفکرات مکتبی و بنیادی و ایدئولوژی کسی هست که تغییر کرده و خودخواسته و آگاهانه دیگر تصمیم ندارد واقعیت را ببیند و بپذیرد، به قول خوزه ساراماگو «کورتر از همه کسی بود که نمی‌خواست ببیند» و این پایان یک عشق آتشین خواهد بود....